جهان, دیدگاه, کسب و کار

چگونه چین موجب افزایش غیرواقعی قیمت املاک در سراسر جهان شده است؟

چین در حال پایین کشیدن اقتصاد جهانی

کارگر ساختمانی چینی

کارگر ساختمانی زن چینی در حال کار بر روی ساخت و ساز مجتمع آپارتمانی در پکن (Kevin Frayer/Getty Images)

آیا اقتصاد چین پس از سال‌‏ها رشد، سقوط خواهد کرد؟ مدیر آژانس برنامه‌‏ریزی اقتصادی دولت چین ادعا می‌‏کند : خیر

« شو شائوشی »، طی « دو اجلاس » سالانه مجلس قانون‌‏گذاری حزب کمونیست چین، در کنفرانسی خبری گفت : « امکان ندارد اقتصاد چین به طور ناگهانی سقوط کند و نه اینکه رکود چین اقتصاد جهانی را به پایین سوق دهد. »

با وجود آنکه شو مقالات زیادی درباره اقتصاد چین نوشته است، لازم است در این مقاله پاسخی درست به اظهارات وی داده تا مشخص شود که به چطور چین در حال پایین کشاندن اقتصاد جهانی است. »

تاثیر اقتصاد چین بر جهان

بگذارید ابتدا نظری به ۳۰ سال گذشته بیاندازیم. زمانی که چین با اتخاذ سیاست « درب‌‏های باز »، سرمایه‌‏گذاری خارجی را برای تأمین بودجه توسعه پذیرفت.

چین پس‌‏از آن به منظور صادرات کالاهای ارزان به جهان، به عضویت سازمان تجارت جهانیWTO  درآمد. در اواسط دهه ۱۹۹۰، زمانی که چین به میزان کافی منفعت و قدرت اندوخته بود، شروع به ایجاد سرمایه‌‏گذاری‌‏های راهبردی برای دستیابی به منابع و شرکت‌‏ها در سراسر جهان کرد. هرچند شکست‌‏ها بیشتراز موفقیت‌‏ها بوده، اما جریان‌‏ خروج سرمایه‌‏های عظیم چین بسیار قابل توجه بوده است.

با نگاه از زوایای مختلف، چین تا به حال هردو تاثیر مثبت و منفی را بر اقتصاد جهان داشته است. مصرف کنندگان زیادی در سراسر جهان به مدت هفت یا هشت سال در ابتدای قرن جدید، از کالاهای ارزان قیمت ساخت چین بهره برده‌‏اند.

اما در سیری نزولی، در حدود سال ۲۰۰۵، تولید محصولات غیراستاندارد و سمی چینی، منجر به تحریم‌‏ها و سلب اعتبار از سوی سایر کشورها شد.

اسباب بازی‌‏هایی حاوی مقادیر بالای سرب و به دنبال آن شیر خشک و غذاهای آلوده به ماده سمی ملامین، باقی‌‏ماندن آفت‌‏کش‌‏ها و سایر مواد سمی در منسوجات و تولیدات چرمی و غیره، از دیگر نمونه‌‏های این محصولات بودند.

خلاصه اینکه همواره از چین شکایات متعدد به سازمان تجارت جهانی شده است و این یکی از دلایلی است که سبب شد ایالات متحده به امید دور زدن چین و تشکیل تجارت بین‌‏المللی دیگری، شراکت ترانس-پسیفیک را راه اندازی کرد.

چین از سال ۲۰۰۹، هنگامی که تا حد زیادی از نقشش به‌‏عنوان بزرگ‌‏ترین کارخانه دنیا فاصله گرفت، به بزرگ‌‏ترین چاپخانه پول در جهان تبدیل شد. در سال ۲۰۱۲، زمانی که استراتژی چین دیگر پایدار نبود، در این کشور ۹.۸۳ میلیارد مترمربع املاک و مستغلات خالی و صنایعی که بیش از ظرفیت و نیاز کار می‌‏کردند.

چین برآن بود که تجارت خود را با بیش‌‏از ۳۰ کشور سراسر جهان گسترش دهد، اما این کشورها حالا یا در بحران، آشوب و جنگ هستند یا در رکود اقتصادی به‌‏سر می‌‏بردند. در نتیجه، چین دیگر در موقعیتی که وارد کننده عمده مواد اولیه خام باشد و بدین گونه اقتصاد جهان را خفه کند، نیست. البته، نمی‌‏توان گفت که چین در حال ساقط کردن اقتصاد جهان است، اما رویای اینکه که چین به موتور اقتصادی جهان تبدیل شود، از بین رفته است.

چینی ها عامل بالا رفتن قیمت مسکن دنیا

کارگر ساختمانی در تیان‌‏جین، شمال چین (Greg Baker/AFP/Getty Images)

خروج سرمایه از چین، حاصل قیمت‌‏ گذاری غیرواقعی املاک

بازار املاک چین به طور غیرمستقیم جهان را تحت تاثیر قرار می‌‏دهد. بهای املاک در پکن، شانگهای و شنژن اخیرا افزایش یافته است. به طور مثال، ارزش مجموع قیمت خانه‌‏های یک مجتمع مسکونی در شنژن، با رشدی معادل ۱۴ میلیارد یوان (۲.۱ میلیارد دلار)، با ارزش فرودگاه  شنژن که تقریبا ۱۴.۸ میلیارد یوان (۲.۲ میلیارد دلار) قیمت دارد، برابری می‌‏کند.

چطور قیمت مسکن می‌‏تواند به طرزی باورنکردنی این گونه افزایش یابد؟ به این دلیل که چینی‌‏ها از طریق گرفتن وام‌‏های نقدی در مقابل املاکی که به‌‏صورت حبابی و نامعقول قیمت گذاری شده‌‏اند، قیمت‌‏های بالا را حفظ کرده و پس‌‏از آن این پول‌‏های هنگفت را از چین خارج کرده‌‏اند. این فرار سرمایه از بازار مسکن در چین، جهان را تحت تاثیر قرار داده است.

در پایان ماه ژوئن ۲۰۱۴، هنگامی که ذخایر مبادلات ارزی خارجی چین ۳.۹۹ تریلیون دلار بود، در حدود ۷۹۰ میلیارد دلار سرمایه از این کشور خارج شد. چنین سیل ورودی عظیم پول به سراسر جهان قطعا تاثیری بزرگ خواهد داشت. حالا این پول کجاست؟

بخشی از آن به طور عمده به سرمایه گذاری در بخش املاک اختصاص یافته که موجب افزایش قیمت مسکن در سراسر جهان شده است.

طبق گزارش سال ۲۰۱۵ سازمان جهانی سازی تشکیلات اقتصادی چین، در سال ۲۰۱۳، سرمایه‌‏گذاری‌‏های شرکت‌‏های املاک و مستغلات چینی در خارج از چین، نزدیک به ۲۲ میلیارد دلار بوده است. در سال ۲۰۱۴ این رقم به حدود ۴۰ میلیارد دلار رسیده که ۲۸.۶ میلیارد دلار آن راهی بازار املاک و مستغلات ایالات متحده شده است.

هفته نامه ملی چینی « کایجینگ » در مقاله‌‏ای که سپتامبر ۲۰۱۵ منتشر کرد، نوشت که ثروتمندان چینی در بیش‌‏از ۱۲ کشور یا منطقه‌‏ی خارجی، از جمله بریتانیا، استرالیا، کانادا و دبی در حال خرید خانه هستند.

چین تا سال ۲۰۰۹، در جزیره ججو کره جنوبی، مالکیت ۲۰ هزار مترمربع از املاک را در دست داشته که در پایان ماه آوریل ۲۰۱۵، به ۱۱ میلیون و ۷۳۰ هزار مترمربع افزایش یافت، یعنی افزایشی نزدیک به ۶۰۰ برابر طی شش سال.

پول‌‏های چاپ شده توسط دولت چین در سراسر دنیا در گردش است. قیمت املاک چین طی مدتی طولانی از ارزش واقعی خود منحرف شده‌‏است.  یک آپارتمان کوچک ۱۵۰ متری در پکن، تیانجین، شانگهای و شنژن، حدود ۶ میلیون یوان (۹۲۰،۰۰۰ دلار) به فروش می‌‏رسد. با این میزان پول، می‌‏توان خانه‌‏ای ویلایی با سه برابر این متراژ، در شرق و یا غرب ایالات متحده خریداری کرد. (به جز مناطقی مانند منهتن و سان فرانسیسکو) این خانه را به همراه باغ بزرگ و یک استخر هم می‌‏توان یافت. در برابر این واقعیت، سرمایه گذاران املاک چینی، برای غرق کردن دنیا خیز برداشته‌‏اند.

اینکه چین دیگر مقادیر زیادی از کالاهای جهانی را خریداری نمی کند، اقتصاد جهان را پایین نخواهد کشید. با این حال، هنگامی که ثروتمندان چینی، مقدار بسیار عظیمی از پول نقد را صرف سرمایه گذاری در بازار املاک و مستغلات دیگر کشورها می‌‏کنند، این موضوع باعث ایجاد قیمت‌‏های حبابی و کاذب بیش‎‎از اندازه بالا می‌‏شود. در نهایت، مردم آن کشور یا منطقه قادر به پرداخت هزینه خرید خانه نخواهند بود و آن کشور فقیر خواهد شد. اتفاقی که در شهر‌‏های بزرگی چون تورنتو و ونکوور در کانادا رخ داده است که مردم به راحتی قادر به خرید خانه نیستند.

این معادل پایین کشیدن اقتصاد جهانی نیست؟ پس چطور چین می‌‏تواند چنین ادعای کاذبی که در بالا ذکر شد را داشته باشد؟

بیشتر بخوانید :تحولات سیاسی در چین با فعالیت کمپین ضد فساد شی جین‌‏پینگ