دانش, هوا و فضا

نقطه عطفی در تاریخ ستاره شناسی، نخستین تصویر از یک سیاه چاله

تصویر شبیه‌سازی شده یک سیاه چاله بسیار عظیم با جرمی میلیون‌ها تا میلیاردها برابر بیشتر از خورشید (NASA/JPL-Caltech/Handout/File Photo via Reuters)

دانشمندان روز چهارشنبه دهم آوریل، طی یک کنفرانس خبری در واشنگتن، از نخستین تصویر گرفته شده از یک سیاه‌چاله رونمایی خواهند کرد. آنان موفق شده‌اند در پروژه‌ای موسوم به EHT، برای اولین بار تصویری واقعی از یک سیاه چاله را ثبت کنند.

با توجه به این که سیاه‌چاله‌ها با توان گرانشی بسیار شدید همه چیز از جمله نور را در خود می‌بلعند، گرفتن چنین تصویری غیر ممکن به نظر می‌رسید؛ اما در پروژه EHT (افق رویداد) با استفاده از چندین رادیو تلسکوپ به صورت هم زمان این کار محقق شده است.

سیاه چاله‌ها یکی از خشن ترین مکان‌های شناخته شده در جهان هستند که در آنجا نقطه بازگشتی وجود ندارد و هر آنچه به سمت آن آید شامل ستاره‌ها، سیارات، گازها، گرد و غبار و انواع اشعه‌های الکترومغناطیسی از جمله نور را بی درنگ در خود فرو می‌کشد.

بنیاد ملی علوم ایالات متحده کنفرانس خبری فوق را در واشنگتن تدارک دیده است و هم‌زمان کنفرانس‌های خبری مشابهی در بروکسل، سانتیاگو، شانگهای، تایپه و توکیو برگزار می‌شود.

دانشمندان یافته‌ها و جزئیات بیشتری را هنوز منتشر نکرده‌اند. شپرد دوالمن، سرپرست پروژه افق رویداد می‌گوید که بیش از ۲۰۰ دانشمند از کشورهای مختلف در این پروژه سهیم هستند.

به عقیده آنان این پروژه می‌تواند آزمایشی برای نظریه نسبیت عام آلبرت انیشتین، اسطوره علم فیزیک باشد. این نظریه که در سال ۱۹۱۵ مطرح شد، قوانین گرانش و ارتباط آنها با سایر نیروهای طبیعی را مد نظر قرار می‌دهد و گویای این ادعا است که گرانش، نور را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

دانشمندان در این تحقیق، دو سیاه‌چاله عظیم را هدف قرار داده‌اند.

نخستین سیاه چاله، سیگاتریوس A نام دارد که در مرکز کهکشان راه شیری ما قرار دارد و دارای جرمی ۴ میلیون برابر بیشتر از جرم خورشید است و ۲۶ هزار سال نوری از زمین فاصله دارد.

دومین سیاه چاله M87 نام دارد که در مرکز کهکشان همجوار قرار دارد و دارای جرمی سه و نیم میلیارد برابر جرم خورشید است و ۵۴ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد.

سیاه چاله‌ها در ابعاد مختلف ظاهر می‌شوند و گفته می‌شود هنگامی شکل می‌گیرند که ستاره‌های بسیار عظیم به پایان چرخه زندگی خود می‌رسند.

شپرد دوالمن، سرپرست پروژه افق رویداد می‌گوید که محققان این پروژه اولین اطلاعات دریافتی را در آوریل ۲۰۱۷ از یک شبکه جهانی تلسکوپ کسب کردند. تلسکوپ‌هایی که داده‌های اولیه را جمع آوری می‌کنند در ایالت ایالات متحده آمریکا شامل آریزونا و هاوایی و همچنین مکزیک، شیلی، اسپانیا و قطب جنوب قرار دارد. سپس تلسکوپ‌هایی در فرانسه و گرینلند به شبکه اضافه شده است.

تاکنون تمامی تصاویر مربوط به سیاه‌چاله‌ها به نوعی شبیه‌سازی‌های گرافیکی علمی بوده‌اند، اما دانشمندان تصویر واقعی آن را به زودی منتشر خواهند کرد.

مطالب دیگر :

هفتاد قربانی و هزاران میلیارد تومان خسارت در نتیجه سیلهای اخیر

مخترع پرتغالی : شرکت هوآوی طرح دوربین ۳۶۰ درجۀ من را دزدیده است

نیک‌خواهی و درستکاری یک امپراتور بزرگ

کشف شهری ۴ هزار ساله در کردستان عراق