روانشناسی

چگونه فرد بازمانده از حوادث و بلایا را حمایت روانی کنیم؟

چگونه فرد بازمانده از حوادث و بلایا را حمایت روانی کنیم؟

بعد از حوادثی همچون زلزله، سیل، آتش سوزی، سوانح، تصادف و… افراد بازمانده دچار آسیب‌‏های روانی و مشکلات عاطفی می‌‏شوند. افراد آسیب دیده برای سازگاری با شرایط بحران و از سر گرفتن فعالیت‌‏های عادی خود نیازمند حمایت‌‏های روانی هستند.

می‌‏توان حمایت‌‏های روانی را طی چهار مرحله به اجرا درآورد :

مرحله اول

شامل بازگویی روانشناختی است. یعنی به فرد اجازه و فرصت صحبت کردن بدهیم تا آنچه را که با آن مواجه شده از لحظه شروع تا زمان حال حاضر بیان کند. بطور فعالانه گوش کنید، صحبت او را قطع نکنید و تجربیات خود را بازگو نکنید.

مرحله دوم

در این مرحله سعی می‌‏شود، عادی سازی انجام ‌‏شود. به فرد کمک می‌‏شود تا هیجانات و عواطف خود را برون‌‏ریزی کند. یعنی احساس‌‏هایی همچون ترس، خشم، نگرانی و… که تجربه کرده و می‌‏کند را ابراز کند. در این مرحله به فرد اطمینان داده می‌‏شود که این واکنش‌‏ها کاملا طبیعی است. واکنش‌‏هایی همچون ترس واضطراب، غم و دلتنگی، مشکلات خواب و کابوس، انزوا و گوشه‌‏گیری، احساس گناه و خودخوری، کاهش تمرکز و توجه، خشم وعصبانیت، اختلال استرس پس از سانحه و… جزئی از واکنش‌‏های ناشی از حادثه است و هیچکدام از این علائم و نشانه‌‏ها غیرطبیعی نیست.

مرحله سوم

 با او به شکل کلامی و غیر کلامی همدلی کنید. از طریق فیدبک و بازخورد نشان دهید که تجربه آن احساسات و آن سانحه چقدر می‌‏توانسته دردناک و ناراحت کننده باشد و سعی ‌‏کنید عواطف واحساسات او را درک کنید. از بیان جملاتی مانند زمان همه دردها را درمان می‌‏کند، ممکن بود بدتر از این هم بشود، اشکالی نداره، اتفاق مهمی نیست، توجه به این چیزها نکن، خوش شانس بودی که زنده ماندی، و … خودداری کنید چون همدلی نیست. سعی درکوچک جلوه دادن تجربیات تلخشان نداشته باشید.

مرحله چهارم

 مواجهه تدریجی با آنچه که از آن وحشت دارد است که در جلسات درمانی انجام می‌‏شود. فرار و اجتناب شخص از یادآوری حادثه باعث اضطراب و وسواس فکری می‌‏شود و هر زمان که نشانه‌‏ها در ذهنش تداعی می‌‏شود ترس و وحشت بیشتری را تجربه می‌‏کند که تبدیل به یک نشخوار ذهنی می‌‏شود. با روش مواجه سازی فکری، به فرد کمک می‌‏شود که بصورت تصویری آن چیزهایی را که دیده، شنیده یا تجربه کرده را در ذهنش آورده، تدوین کند و در موردش صحبت کند. به این ترتیب از میزان ترس و وحشت فرد کم می‌‏شود و به مرور از او خواسته می‌‏شود که صحنه‌‏ها را با جزئیات بیان کند تا کم کم بتواند بر ترس خود غلبه کند.

هنگامی که فرد از رفتن به برخی مکانها یا فکر کردن به بعضی ازچیزهایی که از دست داده، اجتناب می‌‏کند، در جلسات درمانی با روش حساسیت زدایی تدریجی، به او کمک می‌‏شود تا وارد آن مکانها شود. سپس در واقعیت از او خواسته می‌‏شود که به آن مکان برود و ارتباط با دیگران که مربوط به سانحه هستند، برقرار کند. البته همراهی یک دوست صمیمی می‌‏تواند کمک کننده باشد.

همچنین آموزش نفس کشیدن عمیق و ریلکسیشن به آنها در کاهش برانگیختگی و اضطراب‌‏شان کمک می‌‏کند.

جلسات گروهی برای افرادی که عزیزان خود را از دست داده‌‏ و دچار واکنش‌‏های سوگ و ناامیدی شده‌‏اند موثر می‌‏باشد. سوگ فرآیندی است که فرد بتدریج در آن پیش می‌‏رود، احساس و افکارش تغییر می‌‏کند و تعدیل می‌‏یابد. گذراندن مراحل فرآیند سوگ می‌‏تواند به فرد کمک کند تا بتوانند به موقع با اندوهش کنار بیاید و شروع به پذیرش واقعیت فقدان کند و فرد رابه حالت طبیعی بازگرداند.

مطالب دیگر :

چرا تمرین معنوی و آرامش بخش فالون دافا در چین تحت آزار و شکنجه قرار دارد (ویدئو)

علائم و نشانه‌‏های اختلال استرس پس از سانحه چیست؟

خواص بینظیر آرتیشو (فایل صوتی)