روانشناسی

وقتی نوجوانتان به شما بی‌‏ادبی می‌کند چه کاری می‌‏شود کرد؟

وقتی نوجوانتان به شما بی‌‏ادبی می کنند چه کاری می‌‏شود کرد؟

تصور کنید فرزند نوجوان شما از مدرسه به خانه آمده و شما برنامه دارید او را برای خرید کفش تازه بیرون ببرید و به او می‌‏گویید : « ما قراره بریم بیرون که برات کفش نو بخریم کمی استراحت کن چیزی بخور و بعدش بپر تو ماشین که بریم ». اما او در جواب می گوید : « وای من تازه رسیدم خونه خسته‌‏ام حالا چه وقت خریده؟ حالا که این طوره اصلا چیزی نمی‌‏خورم همین الان بریم. » بعد در خانه را بلند به هم می‌‏کوبد و شما تعجب می‌‏کنید چی شده و چرا این طور با شما رفتار می‌‏کند؟ شاید فکر کنید که هرچه که توانستید برای اینکه بچه‌‏ای خوب تربیت بکنید انجام دادید، حالا چرا او به شما بی‌‏احترامی می‌‏کند؟

مراقب باشید؛ به محض آنکه نوجوان شما فریاد می‌‏کشد جواب شما را بد می‌‏دهد یا چشمانش را می‌‏چرخاند، بلافاصله شما مایلید که دهانتان را باز کرده و به او با ناراحتی و عصبانیت چیزی بگویید و سپس بحثی بین شما اتفاق می‌‏افتد.

اولین کاری که می‌‏کنید باید این باشد که لحظه‌‏ای به خود فرصت بدید ببینید دلیل آن چه می‌‏تواند باشد. آیا او گرسنه هست؟ آیا خیلی خسته است؟ عاقبت به این عامل مهم و اصلی برخورد خواهید کرد : او یک نوجوان است و در دوره نوجوانی است.

دوره نوجوانی برای دختران معمولا یک تا دو سال زودتر شروع می‌‏شود. سن آغاز نوجوانی برای دختران ۱۱ -۱۲ و برای پسران ۱۲-۱۳ سال است. در این دوره، نوجوانان به طور طبیعی شروع می‌‏کنند که مسیر خودشان را توی زندگی پیش بروند. آنها با قصد نمی‌‏خواهند بی‌‏ادبی و نافرمانی کنند و این مساله ربطی به چگونگی تربیت شما ندارد و ویژگی دوره بلوغ است.

البته دلایل بیرونی زیادی نیز وجود دارد به طور مثال در این دوره، نوجوان بیشتر تحت تاثیر همسن‌‏ها و دوستانش قرار دارد تا والدینش؛ در کنار آن، فیلم‌‏ها و کتاب‌‏های مختلفی هستند که بر روی او تاثیر می‌‏گذارند. البته رفتارهای دختران با پسران در این دوره کمی با هم فرق می‌‏کند؛ دختران بیشتر شیوه‌‏های واکنشی و تکانشی عاطفی و رفتاری تند از خود نشان می‌‏دهند و پسران یا عقب نشینی کرده و محل نمی‌‏گذارند، یا بیشتر خشم و مخالفت را بروز می‌‏دهند.

با اینکه تعامل با نوجوان چالش برانگیز و گیج کننده است ولی چند نکته راهبردی و تکنیکی وجود دارد که می‌‏توانیم از آنها بهره ببریم :

  • اول اینکه موقعیت خود را به عنوان والد در نظر بگیرید و به آن توجه کنید. وقتی نوجوان شما عصبانی است یا حرف ناشایستی می‌‏زند، زمانی نیست که با او مثل دوست رفتار کنید. او به شما به عنوان کسی نگاه می‌‏کند که کمک بگیرد تا از مشکلاتشان بتواند بیرون بیاید.
  • خط قرمز ها و قوانین را مشخص کنید. قوانین دوره نوجوانی با دوره کودکی فرق می‌‏کند، بهتر است قوانین جدیدی درست کرده و مشخص کنید و بعضی مسائل دیگر را نادیده بگیرید؛ مثلا اگر جوراب تمیز نپوشد یا اتاقش خیلی مرتب نباشد، یا اگر بین مکالمه با شما، آه بکشد و چشمانش را بچرخاند هم بی‌‏توجهی کنید، ولی خط قرمز را مثلا در بالا بردن صدایش یا پریدن وسط حرف شما بگذارید و آن را نپذیرید.
  • مهم است که قبل از اینکه رفتارهای نوجوانتان غیر قابل تحمل بشود اقدام کنید و آنها را کاهش دهید، و گرنه به صورت رفتاری محکم و شکل گرفته تبدیل خواهد شد که تغییرش سخت خواهد بود.
  • برای رفتارهای بد او محدودیت‌‏هایی قرار دهید. این موضوع خیلی حساسی است چون می‌‏تواند ایجاد حس تنفر در او بکند و اگر تعدادش زیاد شود تاثیر تربیتی خود را از دست می‌‏دهد. در عین حال، نوع محدودیت هم مهم است چه باشد؛ مثل نرفتن به پارتی با دوستانش، یا گرفتن تلفنش برای چند ساعتی. او باید بتواند با والدینش خوب حرف بزند وگرنه رفتار بدشکل گرفته شده را به زندگی آینده و خانواده خودش منتقل خواهد کرد. طبیعی است دلیل این محرومیت را دانسته و بعد از آن نیز باید رابطه خوب و دوستانه‌‏ای برقرار شود. قوانین زمانی موثر خواهند بود که شما از قبل رابطه خوبی با کودک و نوجوان خود شکل داده باشید، در غیر این صورت صرفا او را می‌‏تواند عصبانی‌‏تر، پرخاشگرتر و متنفرتر بکنید.
  • احترام متقابل. این خیلی مهم است که نوجوان شما دلیل ناراحتی شما را بداند. مثلا می‌‏توانید بگویید : « وقتی فریاد می‌‏زنی باعث آسیب و ناراحتی در من می‌‏شوی »، یا وقتی فرزندتان می‌‏گوید : « من از تو متنفرم »، شما بگویید : « من از تو متنفر نیستم ولی وقتی این جمله را می‌‏گویی باعث رنج و ناراحتی در من می‌‏شوی ». همان موقع یاد آور شوید که احترام مساله‌‏ای متقابل است. همچنین، اگر شما گاهی با بی‌‏ادبی با نوجوان خود صحبت کردید یا وسط حرف او پریده باشید، حتما از او عذرخواهی کنید؛ اینگونه او بهتر یاد خواهد گرفت که از شما عذرخواهی کند.
  • یک قدم به عقب برگردید. وقتی بحث بین شما و نوجوانتان به بحث و جدل می کشد یا شما یا او فریاد می‌‏کشید، بهتر است بگویید « خوب الان نمی تونم باهات صحبت کنم بهتره به مدرسه‌‏ات بروی یا به کارهات برسی بعدا با هم صحبت کنیم. ». گاهی او آنچنان هیجانی است که تا مدتی نمی‌‏تواند آرام بگیرد، ولی سرانجام آرام خواهد گرفت.
  • فرصت هایی دو نفر بگذارید که با هم باشید و به حرفهاش گوش بدهید. مثلا ناهاری با یکدیگر بخورید، بیرون بروید و به صحبت‌‏های او حتی اگر مهم هم نباشد، گوش دهید. گاهی برایشان مشکلاتی پیش می‌‏آید و می‌‏خواهند با شما در میان بگذارند، در این شرایط، کارتان را کنار بگذارید و به او گوش دهید.
  • نوجوانان هم مثل کودکان به مکانی امن، خانه‌‏ای امن برای زندگی نیاز دارند؛ زمانی را فقط برای دور‌‏همی خانوادگی قرار دهید، درآن زمان هیچ بازی و فعالیت کامپیوتری یا چت با دوستان صورت نگیرد، خانواده با هم بپزند و خوش باشند و فرزندان احساس کنند که بخشی از این خانواده هستند.

منبع : http ://www.parenting.com

مطالب دیگر :

چطور به بچه ها « نه » بگوییم؟

آیا دوست دارید فرزندانتان با شما مهربان باشند؟

انرژی‌های ما‌فوق‌طبیعی که از مدیتیشن به دست می‌‌‏آیند