روانشناسی

علائم و نشانه‌‏های اختلال استرس پس از سانحه چیست؟

علائم و نشانه‌‏های اختلال استرس پس از سانحه چیست؟

بعضی ازفاجعه‌‏ها، بلایای طبیعی و غیرطبیعی به اندازه‌‏ای در زندگی انسان تغییر ایجاد می‌‏کنند که به آنها استرس‌‏های فاجعه‌‏آمیز گفته می‌‏شود، چون کل زندگی افراد را با تغییر روبرو می‌‏کند. زلزله، سیل، آتشفشان، جنگ، آتش‌‏سوزی، تصادف، سقوط آوار و… نمونه‌‏ای از این استرس‌‏ها است.

آنچه که بعد از این حوادث درخور توجه بسیار است عوارض روانی است که برای بازماندگان این حوادث باقی می‌‏ماند. یکی از تبعات روانی این بلایا و فجایع که دامن گیر بازماندگان می‌‏شود اختلال استرس پس ازسانحه PTSD است. غالبا این اختلال زمانی شکل می‌‏گیرد که فرد تجربه سهمگینی مانند قرار گرفتن درخطر مرگ حتمی داشته باشد یا ازنزدیک شاهد مرگ یا آسیب جدی دیگران باشد. اولین علامت فرد در مواجهه با حادثه شوک است که برای چند دقیقه تا نیم ساعت با حالت گیجی، عدم درک موقعیت، عدم قدرت تصمیم گیری و از دست دادن توان تفکر و حافظه همراه است. فرد بازمانده یا نجات یافته اندک زمانی بعد از سانحه علائم اضطرابی (تپش قلب، خشکی دهان و…)، احساس غم عمیق، افسردگی، عصبانیت، احساس گناه و یا هیجان منفی شدیدی را بروز می‌‏دهد.

به غیر از این احساسات قابل درک، سه نوع عمده علائم دیگر نیز وجود دارند :

۱. فلش بک و کابوس :

آن حادثه و صحنه دلخراش دائما پیش چشم فرد تکرار می‌‏شود. این علامت ممکن است به صورت فلش بک (تکرار حادثه در ذهن، خیال و حتی درخواب) ظاهر شوند؛ گویی آن حادثه هم اکنون در حال وقوع است.

۲. دوری گزینی و بی‌‏تفاوتی :

دوباره زنده کردن خاطرات ممکن است بسیار افسرده کننده باشد، بنابراین ممکن است فرد بخواهد به آنها بی‌‏توجهی کند. این اجتناب در دراز مدت منجر به انزوا و شروع علائم افسردگی می‌‏شود.

۳. در حالت گارد بسر بردن (On guard) :

فرد ممکن است همیشه در حالت آماده باش بسر ببرد؛ گویی که منتظر خطر می‌‏باشد. فرد نمی‌‏تواند احساس آرامش کند. احساس اضطراب دارد و به سختی به خواب فرو می‌‏رود و در یک حالت ترس و وحشت بسر می‌‏برد.

بیشتر افراد علائم PTSD را مدت کوتاهی پس از حادثه (آسیب) نشان می‌‏دهند. می‌‏توان گفت که تقریبا هر کسی علائم PTSD را طی ماه اول تجربه خواهد کرد. اغلب افراد پس از چند هفته به آرامی با اتفاقات پیش آمده کنار می‌‏آیند. این علائم برای آنان ظرف سه ماه بهتر می‌‏شود وعلائم استرس به مرور از بین می‌‏روند ولی تعدادی ازافراد متوجه می‌‏شوند که علائمشان ادامه پیدا می‌‏کند و نمی‌‏توانند با آنچه که اتفاق افتاده، کنار بیایند، گویی راه خلاصی ندارند. علائم PTSD قسمتی از یک واکنش طبیعی به یک حادثه بالقوه مرگ آور می‌‏باشد. اما وقتی علائم طولانی گردند خود تبدیل به یک مشکل می‌‏گردد که به آن اختلال استرس پس از سانحه می‌‏گویند. اما با کمک روانشناس و درمانگر می‌‏توان نشانه‌‏های PTSD را ضعیف‌‏تر و محدودتر کرد و توانایی فرد، برای مدیریت احساسات مربوط به حادثه را افزایش داد.

مطالب دیگر :

چرا تمرین معنوی و آرامش بخش فالون دافا در چین تحت آزار و شکنجه قرار دارد (ویدئو)

خودباوری چیست و راه‌‏های تقویت آن کدامند؟

حقایقی درباره قطع موقتی تنفس، هنگام خواب