ایران, فرهنگ و هنر

ریشه ضرب المثل « بز اَخفش »

 ریشه ضرب المثل «بز اَخفش» (Armin Kübelbeck)


ریشه ضرب المثل « بز اَخفش »
(Armin Kübelbeck)

بز اخفش به شخصی اشاره‌‌‏می‌‌‏کند که در مباحثات و مکالمات بدون اینکه مطلب را متوجه شود، فقط سرش را به نشانه تأیید تکان می‌‌‏دهد.

اما درباره ریشه این ضرب‌‌‏المثل قدیمی حکایت است یکی از دانشمندان نحوی « سعد بن مسعده خوارزمی » بوده که به اخفش شهرت داشته است. نقل است که وقتی این دانشمند کسی را برای بحث پیدا نمی‌‌‏کرد( که برای آن هم دلایل مختلفی از جمله زشتی اَخفش ویا لجبازی وی نقل شده است)، با یک بز که او را آموزش و تربیت کرده بود صحبت می‌‌‏کرد.

نکته مهم این آموزش این بود که وقتی اخفش صحبت می‌‌‏کرد، بز سرش را به نشانه فهمیدن مطلب تکان می‌‌‏داد. با این ترتیب اخفش ساعت‌‌‏ها به صحبت کردنش با بز ادامه می‌‌‏داد. همچنین روایت دیگری است که این بز آموزش ندیده بوده و اخفش به گردن او طنابی می‌‌‏بسته و خودش از طریق تکان دادن طناب باعث تکان سر بز می‌‌‏شده است.

از آن زمان بود که بز اخفش تبدیل به یکی از ضرب‌‏المثل‌‏های ایران شد.