ایران

تضادهای بنیادین پشت مذاکرات آمریکا و چین / آنچه باید بدانید

سفر ترامپ به چین

ورود « دونالد ترامپ »، رئیس جمهور امریکا و « ملانیا ترامپ »، بانوی اول امریکا، ۸ نوامبر ۲۰۱۷ به یگان هوایی پکن در چین. ترامپ در حال بازدید از چین به عنوان بخشی از تور آسیایی خود است. (Thomas Peter-Pool/Getty Images)

در ورای دست دادن‌‏ها و امضای قراردادها در دیدار رئیس جمهور آمریکا و چین پیش‌‏بینی می‌‏شود با وجود اختلافات موجود بینشان، گزینه‌‏های برد- برد کمی در مذاکره پیش رو وجود داشته باشد.

ترامپ با همراهی ۲۹ رهبر تجاری آمریکایی به پکن سفر کرده است. این همراهی برای ایجاد فضای دوستانه بین ترامپ و « شی جین‌‏پینگ »، رهبر چین برای ایجاد معاملات تجاری پیش از مذاکره با وجود نظرات ناگفته دو رئیس جمهور صورت گرفته است.

با این وجود، منفعت واقعی دو طرف طی جلسات خصوصی بین ترامپ و شی مشخص می‌‏شود. این جلسات به هر دو رئیس جمهور کمک می کنند تا قدرت تصمیم گیری طرف مقابل را ارزیابی کند و از محاسبات غلط در مورد مسائل تفرقه انگیز جلوگیری کند.

سفر به چین در نیمه سفر دو هفته‌‏ای ترامپ به شرق آسیا قرار گرفته است. این تور با توقف در ژاپن و کره جنوبی آغاز شد و با سفر به ویتنام و فیلیپین ادامه خواهد یافت.

به گفته یک مقام ارشد دولت امریکا و به استناد خبرنگاران در ژاپن در تاریخ ۵ نوامبر، این سفر سه هدف اساسی دارد : پشتیبانی از تصمیم بین المللی برای نابودی انرژی هسته‌‏ای کره شمالی، ترویج در ایجاد یک منطقه باز و آزاد هند- آرام و افزایش رفاه در آمریکا.

همکاری چین برای پیشبرد هر سه هدف مهم است، اما هر یک از کشورهای امریکا و چین دیدگاه‌‏های بسیار متفاوتی درباره مسائل مطرح شده دارند.

بیشتر بخوانید : نامه‌ای سرگشاده برای ترامپ در آستانه سفر به چین

کره شمالی

ترامپ نسبت به روسای جمهور پیشین امریکا برای سوق دادن چین به حمایت از تحریم‌‏ها و اعمال تحریم‌‏ها علیه کره شمالی پیشرفت بیشتری داشته است. اما گویا این دو کشور، نظراتی اساسا متفاوت درباره موضوع کره شمالی و حل بحران دارند.

رژیم چین بر دوری از جنگ در شبه جزیره کره متمرکز است و از امریکا می‌‏خواهد از هرگونه تهدید به زور دوری کند که این مسئله دست کره شمالی را برای ادامه دادن به برنامه هسته‌‏ای خود باز می‌‏گذارد.

کره شمالی

سربازان کره شمالی به سمت روستای پنومونجوم در منطقه دمیلیترایز کره جنوبی ۲۷ دسامبر ۲۰۱۷ نگاه می‌‏کنند. (Jeon Heon-Kyun-Pool/Getty Images)

پکن همچنین می‌‏خواهد باتری‌‏های بیشتری از موشک‌‏های ضد بالستیک امریکا و رادارها را از  آنچه کره جنوبی دارد، داشته باشد و مانع از همکاری سه جانبه نظامی بین ژاپن، کره جنوبی و امریکا شود.

پکن در این دو جبهه طی هفته گذشته پیروزی به دست آورد. رئیس جمهور چین در یک سال مسائل خود را با رئیس جمهور کره جنوبی « مون جه-این » طی توافق با نفی سه مورد زیر حل و فصل کرد : رد کردن برنامه اضافی THAAD  )یک سیستم دفاع موشکی ضد گلوله امریکایی طراحی شده برای شلیک موشک‌‏های بالستیک(، از بین بردن اتحاد سه جانبه نظامی و نداشتن مشارکت در دفاع موشکی یکپارچه.

رژیم چین قصد دارد کره شمالی را به عنوان سپری بین قلمرو خود و کره جنوبی، متحد امریکا نگه دارد. از سوی دیگر امریکا می‌‏خواهد بخش شمال کره هم جذب دموکراسی و موفقیت جنوب شود.

با وجود این اختلافات، ممکن است همچنان مشترکاتی درباره کره شمالی بین این دو وجود داشته باشد.

چندین دهه رژیم چین، ارتش کره شمالی را با برنامه‌‏های موشکی و هسته‌‏ای کشور کوچک‌‏تر ارتقا داده است. به گفته مقامات ارشد آمریکایی، چین خود را مسئول مهم استراتژیکی کره شمالی در نظر می‌‏گیرد.

ترامپ از چین می‌‏خواهد از تحریم‌‏های تایید شده توسط سازمان ملل فراتر برود. تحریم‌‏ها شامل دور کردن رژیم کره شمالی از منابع اقتصادی است که برای حفظ کشور خود به آن نیاز دارد.

دریای جنوبی چین

همچنین دیدگاه‌‏های مخالفی در برابر دریای جنوبی چین وجود دارد. رژیم چین ادعای مالکیت تاریخی این دریا را دارد؛ منطقه‌‏ای که سواحل عظیمی از اقیانوس آن، بخش بزرگی از مناطق اقتصادی را در بروئنی، اندونزی، مالزی، فیلیپین، تایوان و ویتنام بازی می‌‏کند.

سیاست جدید دریانوردی آسیا که از سوی دولت ترامپ مطرح شده وجود یک منطقه باز و آزاد هند- آرام  را دربرمی‌‏گیرد و در جهت ترویج بازارهای آزاد و باز کردن ناوبری آب‌‏های بین المللی است.

دریای جنوب

ادعاهای گستردۀ چین در مورد دریای جنوبی چین با گذشتن از خط قرمز، عملکرد کشورهای منطقه را با مداخله همراه کرده است. (Wikimedia Commons)

با وجود تلاش امریکا برای حفظ آب‌‏های آزاد (برای همه کشور‌‏های منطقه)، چین امیدوار است به یک قدرت تصمیم گیرنده در آسیا و اقیانوس آرام تبدیل شود. اگرچه این هدف و کل اقتصاد چین نیازمند جریان ثابت دلارهای آمریکایی است.

موفقیت و رفاه امریکا

کارشناسان می‌گویند پیشرفت موفقیت و رفاه امریکا اهرم مهمی است که به عنوان هدف سوم سفر ترامپ محسوب می‌‏شود.‌ آن‌‏ها می‌گویند این قسمت،‌ جایی است که دو کشور در مقابل هم سخت رقابت می‌‏کنند.

در ظاهر،‌ ترامپ و شی توافقات تجاری را بین خودشان جشن می‌گیرند که به طور سطحی از همکاری بین دو غول اقتصادی خبر می‌دهد.

دیدار ترامپ از چین

دونالد ترامپ‌، ‌ ملانیا ترامپ، بانوی اول امریکا ‌و شی‌جین‌پینگ رئیس جمهور چین، در بازدید‌ از آزمایشگاه علمی میراث فرهنگی در شهر ممنوعه پکن در تاریخ ۸ نوامبر ۲۰۱۷ (ANDY WONG/AFP/Getty Images)

« درک سیزرز »، ‌پژوهشگر موسسه اینترپرایز امریکا معتقد است، ‌ایالات متحده باید تشخیص دهد که چین کمونیست نمی‌تواند یک متحد و دوست باشد.

تاکنون رشد اقتصادی چین‌ با سیاست‌هایی برای مختل کردن رقابت اقتصادی با امریکا بوده است. سیاست‌‏هایی که با نقض توافقنامه‌های تجاری بین‌المللی، ‌سرقت مالکیت معنوی، ‌دزدی هنری و ادبی و حفظ بازارهای چین با مسدود کردن بازار بر روی واردات کشور‌‏های دیگر و آمریکا همراه بوده است.

سیزرز گفت : « ‌تا به امروز پاسخ امریکا به این مورد تاثرآور بوده است. »

عرف ایجاب می‌‏کند که امریکا به منظور جلب حمایت و کمک در مورد کره شمالی، موضوع تجارت با رژیم چین را پیش نکشد، ‌اما دولت ترامپ پیش از این جلسات برخورد دیگری داشت.

روز پیش از سفر ترامپ به آسیا، امریکا دسترسی بانک چینی دان‌‏دونگ را به سیستم مالی امریکا به دلیل پول‌‏شویی برای کره شمالی قطع کرد.

افراد بسیاری این اقدام را هشداری برای پرهیز از همکاری با کره شمالی و آسیب‌پذیری سیستم مالی چین تلقی می‌کنند.

چانگ گفت : « قطع دسترسی ‌بانک‌های چینی به سیستم مالی امریکا با نابودی چین همراه است. اگر بانک‌های چین از انجام معاملات تجاری منع شوند،‌ سیستم مالی چین شکسته می‌شود. »

چین بدون دسترسی به دلارهای امریکایی، نمی‌‏تواند معاملات بین المللی را برای خرید نفت و سایر منابع حیاتی انجام دهد.

در مذاکرات با شی، ‌ترامپ نیاز دارد به این موضوع اشاره کند که با سیاست‌هایی که می‌تواند به اجرا بگذارد؛ ‌اگر چین اقدامات تجاری یک طرفه‌اش‌ را تغییر ندهد عواقبش را باید بپذیرد.

برقراری تعادل دوباره در تجارت

سالیان سال است که چین با دزدی و کپی از بازار آمریکا محصولات بی کیفیت خود را جایگزین محصولات دیگر کرده است. سیزرز در این خصوص ایجاد تعادل دوباره در تجارت گفت : « تعهد ترامپ برای برقراری دوباره تعادل در تجارت بین امریکا و چین با خطر شدید برای رژیم چین مواجه است. دو سناریو برای به دست آوردن تعادل دوباره طراحی شده است : تحریم شرکت‌‏های چینی یا ایجاد گواهینامه‌‏های وارداتی. »

گزینه ویرانگر‌‏تر برای سرعت بخشیدن به تعادل در روابط تجاری، صدور گواهینامه‌‏های وارداتی پیشنهاد شده توسط سرمایه گذار وارن بافت در سال ۲۰۰۳ است.

د ر ازای هر یک دلار صادرات یک محصول، آن‌‏ها گواهی برای ورود کالا به همان ارزش یک دلار دریافت می‌‏کنند. آن‌‏ها همچنین می‌‏توانند این گواهی را به شخص دیگری که نیاز به واردات کالا دارد، به فروش برساند.

این سیاست به سرعت می‌‏تواند تعادل کسری بودجه امریکا با چین را که تقریبا نیمی از ۷۳۷ میلیارد دلار کل کسری تجاری امریکا در کالا را در سال ۲۰۱۶ به خود اختصاص داده است، جبران کند و ذخایر دلاری چین را از بین می‌‏برد.

سیزرز در این خصوص گفت : « چینی‌‏ها به سادگی نمی‌‏توانند از عهده آن برآیند. به سادگی هیچ معادل چینی وجود ندارد. چینی‌‏ها می‌‏توانند به چندین شرکت بزرگ آمریکایی و احتمالا بازار سهام آمریکا آسیب برسانند، اما آن‌‏ها نمی‌‏توانند سیستم مالی امریکا را همان اندازه که امریکا به چین آسیب می‌‏رساند، بی ثبات سازند. »

چانگ نیز گفت : « اگر امریکا اقتصاد چین را به حاشیه هل دهد، نظام سیاسی چین نیز به کنار هل داده خواهد شد.  بنابراین ترامپ می تواند شی جین‌‏پینگ را از تجارت دور کند. »

به گفته سیزرز بعید به نظر می‌‏رسد که ترامپ قصد داشته باشد چنین اقداماتی را به این زودی انجام دهد.

مطالب دیگر :

نامه‌ای سرگشاده برای ترامپ در آستانه سفر به چین

تقاضا از ترودو : آیا نخست‌‌‏وزیر کانادا درباره وضعیت حقوق بشر با همتای چینی‌‌‏اش گفتگو خواهد کرد؟