سلامت, طب سنتی چینی

شش پیشنهاد فوق‌العاده، برای آمادگی بدن در استقبال از بهار

حالا که به استقبال سال بهار می‌‏رویم، خوب است از بهار در تقویم خورشیدی چینی آگاه شوید

وانیل دارچین چای سیاه

دانه‌های وانیل، دارچین یا چای سیاه، کمک می‌کنند تا در فصل بهار، بدن‌‏‌‏تان شروعی عالی و پرانرژی را تجربه کند. (Butsaya/Shutterstock)

پوره برنج و تخم صدساله « تخم صدساله نوعی غذای چینی است که در آن از تخم اردک، مرغ یا بلدرچین استفاده می‌کنند. تخم‌ها را در خاکستر، خاک رس، نمک و سبوس برنج می‌خوابانند و به مدت چند هفته یا چند ماه به همین شکل نگهداری می‌کنند. »

تقویم خورشیدیِ بیست‌وچهاربخشیِ چینی، شامل دوره‌های دوهفته‌ای است که دو هزار سال پیش توسط مردم چین باستان ابداع شد و بر اساس شرایط اقلیمی تنظیم‌شده است. این مجموعه مقالات هر بخش از این تقویم را به‌دقت بررسی می‌کند و راه‌حل‌های عملی و خردمندانه ارائه می‌دهد تا از هر زمان از سال، به مناسب‌ترین شکل استفاده کنید.

زمانِ « شروع بهار »، در تقویم چینی بین سوم تا پنجم فوریه -هفدهم تا نوزدهم بهمن‌ماه- است. هوا هنوز سرد و تا اعتدال بهاری یا « آغاز فروردین »، چهل‌وپنج روز مانده است. در این دوره، زمین به‌اندازه کافی گرما جذب کرده است طوری‌‏که نشانه‌هایی از حیات در آن ظاهر می‌شود. حشرات جنب‌وجوش خود را شروع کرده و ماهی‌ها با هیجان بیشتری زیر یخ شنا می‌کنند.

زنجبیل و روغن علف وِتیوِر « خس‌خس » یکی از بهترین راه‌ها برای گرم کردن پا در زمان سرما است. (Alena Ozerova/Shutterstock)

به نظر شما ریتم طبیعی و ندای درون بدن انسان با سایر مخلوقات تفاوت دارد؟ ازنظر طب سنتی چینی و تئوری تقویم خورشیدی چینی، جواب این سؤال منفی است. پس در این زمان، هم باید زودتر از خواب بیدار شویم تا انرژی یانگ « انرژی بخش نَرینه یا مردانه »‌ را از خورشید دریافت کنیم و هم، سبزی‌های بهاری مصرف کنیم تا بدن‌‏مان مجددا تغذیه و پرانرژی شود.

مفهوم پنج عنصر بخشی از سیستم تقویم چینی است.

از نظر علمی، نحوه حرکت خورشید،‌ وضعیت تمام موجودات زنده کره زمین و چهارفصل را تنظیم می‌کند. روال تغییرات در کشاورزی، رژیم غذایی، میزان سلامتی و حتی بیماری‌هایی که ممکن است در طول سال به آن دچار شویم، همگی به‌نوعی با وضعیت خورشید در ارتباط هستند. درواقع سیستم تقویم چینی، نمونه کاملی از عقیده کهن این سرزمین درباره هماهنگی میان آسمان، زمین و موجودات زنده است.

در تقویم چینی بیست‌وچهار بخش وجود دارد : شش بخش، برای هر فصل. بااین‌وجود دو بخش از تقویم بانام بهار شروع می‌شود. به‌عبارت‌دیگر،‌ فصل بهار دو بار آغاز می‌شود. چرا این‌طور است؟

جواب سوال بالا به درک این فلسفه چینی مرتبط است که می‌‏گوید،‌ عینی و نامریی  یا « طبیعی و فوق طبیعی »، هم‌زمان وجود دارند. به‌عنوان‌مثال چینی‌ها سن نوزاد تازه متولدشده را از زمانی محاسبه می‌کنند که در رحم مادر بوده است، نه از بدوِ تولد.

پوره برنج و تخم صدساله « تخم صدساله نوعی غذای چینی است که در آن از تخم اردک، مرغ یا بلدرچین استفاده می‌کنند. تخم‌ها را در خاکستر، خاک رس، نمک و سبوس برنج می‌خوابانند و به مدت چند هفته یا چند ماه به همین شکل نگهداری می‌کنند. » (jreika/shutterstock)

در این تقویم، « شروع بهار » به دوره نهفتگی فصل اشاره دارد و « اعتدال بهار » زمان بلوغ آن را نشان می‌‏دهد. این دو بخش معمولاً چهل‌وپنج روز با یکدیگر فاصله‌دارند؛ همان‌‏طورکه بین تشکیل نطفه و تولد نوزاد، فاصله دویست و هشتادروزه‌‏ وجود دارد.

مفاهیمی مثل : یین و یانگ « بخش زنانه و مردانه در فلسفه چین »، عینی و نامریی، و پنج عنصر، همگی بخشی از تئوری‌‏های تقویم خورشیدی چینی هستند. پنج عنصر، به فلز، چوب، آب، آتش و خاک اشاره دارد. بهار زیرمجموعه عنصر چوب است و درنتیجه به کبد و غذاهای تند مرتبط است.

در اینجا چند پیشنهاد ساده گفته شده است که کمک می‌‏کند تا بدن‌‏تان برای استقبال از فصل بهار آماده شود، و آن را از شر سموم جمع شده و کسالتِ حاصل از فصل زمستان خلاص کند :

  1. تکنیک برس خشک : از یک برس نرم با موی طبیعی حیوانات استفاده کنید و آن را به‌صورت دورانی روی کف دست‌ها و پاها، ساق پا و ران‌ها بکشید. این کار به بهبود سیستم گردش خون،‌ بیدار شدن حس‌ها و خارج شدن سموم از بدن کمک می‌کند. ازطرفی سلول‌‏های مرده پوست را پاک کرده و پوست را زیباتر و خوش‌رنگ‌تر می‌‏سازد.

  2. شانه زدن مو : ‌ موها را با استفاده از یک برس چوبی شانه بزنید و با کمک آن پوست سر را ماساژ دهید، از بالا تا بخش میانیِ پشت سر. همچنین می‌توانید آن را با انگشتان‌‏تان نیز به‌آرامی ماساژ دهید.

  3. سوپ برنج :‌ در فصل بهار، یکی از بهترین غذاها برای بدن « پوره برنج » است. پوره، نوعی سوپ برنج است که از دانه‌ها و انواع غلات تهیه می‌شود. غلات را بگذارید تا به مدت دو ساعت یا یک‌شب خیس بخورند. سپس روی حرارت کم بپزید تا سوپی غلیظ و مغذی و یک غذای انرژی‌زایِ بهاری تهیه شود.

  4. ادویه‌های بهاری : موسیر، پیاز، تره‌فرنگی و سیر جز بهترین چاشنی‌ها برای این فصل هستند. از این ادویه‌ها مرتب استفاده کنید تا بدن‌‏تان گرم شده و سرمای زمستان از آن خارج شود.

  5. چای : دانه‌های وانیل، دارچین یا چای سیاه کمک می‌کنند تا در فصل بهار، بدن‌‏‌‏تان شروعی عالی و پرانرژی را تجربه کند.

  6. قفسه سینه : برای کسانی که معمولا به سرماخوردگی مبتلا شده یا در این فصل همیشه سرفه می‌کنند، روغن چوب صندل یا روغن کُندُر را روی مرکز قفسه سینه بمالید تا از نفوذ سرما به ریه‌های‌‏تان جلوگیری شود.

  7. حمامِ پا :‌ زنجبیل و روغن علف وِتیوِر « خس‌خس » یکی از بهترین راه‌ها برای گرم کردن پا در زمان سرما است. علف وتیور نوعی گیاه بسیار مفید برای احیای خاک و از ناحیه گرمسیری است. در واقع علف بومی هندوستان است که از ریشه آن روغنی خوشبو می‌‏گیرند و درزمینه عطرسازی، کاغذسازی، صنایع‌دستی کاربرد دارد.