چین, فرهنگ

۴ دهکده باستانی در چین که هنوز وجود دارند

تصویری از دهکده شیتانگ. 14 آوریل 2007. (Cancan Chu/Getty Images)

تصویری از دهکده شیتانگ. ۱۴ آوریل ۲۰۰۷٫ (Cancan Chu/Getty Images)

به‌‌‏خاطر سابقه طولانی چین در اشغال، قحطی، جنگ‌‌‏های داخلی و در مورد آخر مبارزات اجتماعی مخرب حزب کمونیست و توسعه فوق‌‌‏العاده خطرناک املاک و مستغلات، بسیاری‌‌‏از جوامع چینی، رسوم زندگی و میراث مکانی و معماری خود را از‌‌‏دست داده‌‌‏اند.

اما همیشه استثناهایی وجود دارند. برخی‌‌‏از روستاهای چین این شانس را داشته‌‌‏اند که محل زندگی خود را در‌‌‏برابر بلایا و مدرنیته حفظ کنند. در اینجا به چهار نمونه از آن‌‌‏ها می‌‌‏پردازیم.

شیتانگ، شهری قدیمی ۲۵۰۰ ساله

شهر « شیتانگ » در شرق چین جایی است که « تام کروز » در فیلم « مأموریت غیرممکن ۳ » بر‌‌‏روی سقف خانه‌‌‏های آن پرید. همچنین این شهر، محل بازدید ملکه‌‌‏های زیبایی است. اما خیلی پیش‌‌‏از آن، محل نمایش یک ژنرال باستانی شجاع بوده است.

دو هزار و پانصد سال پیش، چین وارد یک دوره ۳۰۰ ساله جنگ داخلی شد که به دوران ایالات متحاصم شناخته می‌‌‏شود. یکی‌‌‏از اولین و نمادی‌‌‏ترین جنگ‌‌‏ها در آن دوران، جنگ میان ایالت « وو » و « یو » بوده است. شیتانگ زمانی‌‌‏که ژنرال « وو ژیشو » آب‌‌‏راهی را برای کمک به حرکت کشتی‌‌‏های آذوقه نیروهای نظامیش احداث کرد، به‌‌‏وجود آمد.

ماهی‌‌‏گیری درحال ماهی گرفتن با باکلان‌‌‏های خود در آب‌‌‏راهی در شیتانگ. 31 ژانویه 2006. (China Photos/Getty Images)

ماهی‌‌‏گیری درحال ماهی گرفتن با باکلان‌‌‏های خود در آب‌‌‏راهی در شیتانگ. ۳۱ ژانویه ۲۰۰۶٫ (China Photos/Getty Images)

باگوآ، دهکده‌‌‏ای پرپیچ و خم

دهکده ژو باگوآ. (via Sina)

دهکده ژو باگوآ. (via Sina)

دهکده « باگوآ » در استان « ژجیانگ »، از تپه‌‌‏های اطراف آن، مانند قطعه‌‌‏ای هنری به‌‌‏نظر می‌‌‏رسد. این شهر ۴۰۰۰ هزار نفری به شکل باگوآی دائو یا هشت نماد دائو ساخته شده است.

این دهکده که با‌‌‏دقتی بسیار طراحی شده، چند صد سال پیش در زمان سلسله « یوان » ساخته شده و معمار آن « ژوگ داشی » بوده است. خانه‌‌‏های آن طی سال‌‌‏ها نابود و سپس بازسازی شده‌‌‏اند؛ با این‌‌‏حال دویست نمونه از آثار سلسله‌‌‏های « مینگ » و « چینگ » در آن باقی مانده است.

در مرکز این دهکده، فضایی دایره‌‌‏شکل در قالب نماد « تای‌‌‏چی » دائو وجود دارد؛ به‌‌‏صورتی‌‌‏که در محل « یین » (سمت تیره)، استخر قرار گرفته و در محل « یانگ » (سمت روشن)، زمین است.

در اطراف این محل تای‌‌‏چی شکل، خیابان‌‌‏های شعاعی شکل، دهکده را به هشت بخش تقسیم می‌‌‏کند که با هشت سه‌‌‏خطی (یا هشت نماد تای چی) مطابقت دارد. سه‌‌‏خطی‌‌‏ها، ابزاری باستانی برای پیش‌‌‏گویی و طالع‌‌‏بینی است که میراث خدای « فو شی » است.

نقشه دهکده باگوآ. (via Sina)

نقشه دهکده باگوآ. (via Sina)

ژوگ، این دهکده را با‌‌‏اندیشه امنیت و توازن طراحی کرد. به‌‌‏جای آن‌‌‏که درِ خانه‌‌‏ها را در‌‌‏مقابل یک‌‌‏دیگر طراحی کند، آن‌‌‏ها را در فواصل مختلف ساخت تا خانواده‌‌‏ها فاصله‌‌‏ای مطمئن از هم برای جلوگیری‌‌‏از درگیری داشته باشند. در همین‌‌‏حال، طرح پیچ‌‌‏وخم‌‌‏مانند روستا موجب سردرگمی بیگانگان شده و مانع از وقوع جرم و جنایت می‌‌‏شود. همچنین معماری آن به‌‌‏شکلی است که در دفاع جمعی کمک می‌‌‏کند.

ژوگ داشی از نوادگان « ژوگ لیانگ »، بود. ژوگ لیانگ، یک استراتژیست و تزکیه‌‌‏کننده دائوئیستی در دوره سه امپراطوری بود. بسیاری‌‌‏از روستاییان نیز از نسل او هستند.

نشان هشت سه‌‌‏خطی بر‌‌‏روی دیوارهای روستا. (via Sina)

نشان هشت سه‌‌‏خطی بر‌‌‏روی دیوارهای روستا. (via Sina)

لیجیانگ، شهری بدون دیوار

لیجیانگ در استان « یون‌‌‏نان » در جنوب چین و در مرز کشور برمه و هند قرار دارد و محل زندگی اقلیت قومی « ناخی » است. این شهر به‌‌‏خاطر نداشتن دیوار معروف است.

در میراث جهانی « یونسکو »، لیجیانگ در ارتفاع ۲۴۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد. تاریخ آن به سلسله « یوان » برمی‌‌‏گردد و یک‌‌‏سوم از ساکنان آن هنوز در زمینه صنایع دستی سنتی، تولید برنز و نقره و یا بر‌‌‏روی دستگاه‌‌‏های بافندگی و در کارخانه‌‌‏های لبنی کار می‌‌‏کنند.

شهر قدیمی لیجیانگ. (via Ctrip)

شهر قدیمی لیجیانگ. (via Ctrip)

معماری لیجیانگ ترکیبی منحصر‌‌‏به‌‌‏فرد از چینی، تبتی و سبک‌‌‏های قومی ناخی است. نشان اختصاصی آن برج ۲۰ متری « ووفنگ » است که در سال ۱۶۰۱ در‌‌‏زمان سلسله « مینگ » ساخته شد.

شهر قدیمی لیجیانگ. (via chanyouji.cn)

شهر قدیمی لیجیانگ. (via chanyouji.cn)

دوک‎زانگ، قطعه‌‌‏ای از شکوه تبت

در بیشتر تاریخ چین، « تبت » جز قلمرو حکومت امپراطوران چین نبوده؛ اما به‌‌‏عنوان همسایه‌‌‏ای قدرتمند شناخته می‌‌‏شده است. با‌‌‏این‌‌‏که ‌‌‏ در تاریخ معاصر، فرهنگ و سنن تبت متحمل ویرانی‌‌‏های زیادی شده، اما روستای « دوک‌‌‏زانگ » در استان هن‌‌‏نان، نمونه کامل و نسبتاً سالمی از آن است.

این روستا، ۱۳۰۰ سال پیش در زمان سلسله « تانگ » ساخته شد و مسیر اتصالی تجارت چای و نمک از یون‌‌‏نان به برمه است. دوک‌‌‏زانگ، در‌‌‏اصل با اهداف نظامی ساخته شد و معنای لغوی آن، « قلعه‌‌‏ای ساخته شده بر سنگ » است.

شهر دوک‌‌‏زانگ. (via Wikipedia)

شهر دوک‌‌‏زانگ. (via Wikipedia)

محصول باستانی منحصر‌‌‏به‌‌‏فرد دوک‌‌‏زانگ، چاقوهایی است با کیفیت بالا که به‌‌‏راحتی می‌‌‏توانند ناخن را بدون آسیب، تکه‌‌‏تکه کنند.

متأسفانه، در سال ۲۰۱۴، صدها خانه در این شهر، بر‌‌‏اثر یک آتش‌‌‏سوزی عظیم ویران شد که در‌‌‏حال حاظر در‌‌‏دست مرمت است.

دوک‌‌‏زانگ. (via Ctrip)

دوک‌‌‏زانگ. (via Ctrip)