جامعه, چین

تأثیرات پیروزی ترامپ بر روابط اقتصادی آمریکا با چین

یک سرمایه‌‏گذار چینی در‌‏حال دنبال کردن انتخابات ریاست جمهوری امریکا در یک شرکت اوراق بهادار در پکن. 9 نوامبر 2016. (WANG ZHAO/AFP/Getty Images)

یک سرمایه‌‏گذار چینی در‌‏حال دنبال کردن انتخابات ریاست جمهوری امریکا در یک شرکت اوراق بهادار در پکن. ۹ نوامبر ۲۰۱۶٫ (WANG ZHAO/AFP/Getty Images)

بلافاصله پس‌‏از پیروزی « دونالد ترامپ » در انتخابات ریاست جمهوری امریکا، نرخ یوآن در برابر دلار به هر دلار معادل ۶٫۸۰ یوآن کاهش یافت که پایین‌ترین ارزش پول چین از سال ۲۰۱۰ میلادی به حساب می‌آید.

البته واکنش بازار آنچنان جای تعجب نداشت؛ زیرا ترامپ و مشاورانش مدت‌‏ها بود که چین را به دستکاری ارز و معاملات ناعادلانه متهم می‌‏کردند. همچنین آن‌‏ها سوگند خورده بودند درصورتی که چین در تجارت، عادلانه رفتار نکند، از کالاهای چینی تعرفه بگیرند.

« پیتر ناوارو »، مشاور ترامپ می‌‏گوید، چین سود ناعادلانه می‌‏گیرد؛ زیرا ایمنی و استانداردهای بهداشتی را رعایت نمی‌‏کند و برای آن‌‏که هزینه‌‏های نیروی کار را در شرایط رقابتی نگه دارد، از نیروی کار ارزان استفاده می‌‏کند.

وی اظهار داشت : « اگر هر چیزی از سازمان تجارت جهانی و نفتا یاد گرفته باشیم، مهم‌‏ترینش داشتن قوانین سرسختانه برای سلامت کارگران و ایمنی و حفاظت است. » همچنین، وی از یارانه‌‏های صادراتی و دستکاری نرخ ارز در چین نام برد.

به‌‏گفته ناوارو، اگر چین این شیوه را متوقف نکند، ایالات متحده تعرفه‌‏های جبرانی را بر محصولات چینی تحمیل خواهد کرد. تعرفه‌‏های جبرانی منجر‌‏به صادرات کمتر به ایالات متحده و در نتیجه تقاضای کمتر برای ارز چینی می‌‏شود.

وی افزود، گرفتن تعرفه، پایان بازی نیست. « هدف این است که از تعرفه به‌‏عنوان ابزار مذاکره برای جلوگیری از تقلب استفاده شود. اما اگر این تقلب متوقف نشود، از تعرفه‌‏های دفاعی استفاده خواهیم کرد. »

اقدامات ترامپ چه خواهد بود؟

به گفته « ویکتور اسپراندئو »، مدیر‌‏عامل شرکت فن‌‏آوری مالی آلفا LLC، ایالات متحده می‌‏تواند در سطحی معین، تجارت با چین را محدود کند که « بیشتر به ضرر چین خواهد بود تا این کشور. » وی افزود، در سال ۲۰۱۵ ایالات متحده ۲۰ درصد از صادرات چین را به خود اختصاص داده که ارزش آن ۴۸۳ میلیارد دلار بوده است.

دیگر مفسران فکر می‌‏کنند که دولت ترامپ قادر به اجرای سیاست‌‏های بسیار سخت حمایت‌‏از تولیدات داخلی نخواهد بود؛ زیرا باید رضایت کنگره که به‌‏طور سنتی طرفدار تجارت است را نیز جلب کند.

به‌‏گفته « مارک دیویور »، نویسنده کتاب « ارواح حیوانات با ویژگی‌‏های چینی »، « احتمال افزایش تعرفه بر کالاهای وارداتی چین بعید به‌‏نظر می‌‏رسد. در‌‏عوض توجه بیشتری بر سرقت مالکیت معنوی امریکا خواهد شد؛ چیزی که اکثر مردم در هر دو طرف پذیرفته‌‏اند که مسئله‌‏ای جدی است. »

تجارت چین کاهش یافته است، اما مازاد تجارت با ایالات متحده همچنین بالاست. (Capital Economics)

تجارت چین کاهش یافته است، اما مازاد تجارت با ایالات متحده همچنین بالاست. (Capital Economics)

« جیم نالت »، استاد روابط بین‌‏الملل در دانشگاه نیویورک، اظهار داشت که اگر دولت ترامپ بتواند تحریم‌‏های سخت‌‏گیرانه‌‏ای علیه چین اعمال کند، چین نیز می‌‏تواند به‌‏صورت گزینشی مقابله به مثل کند.

وی افزود : « چین می‌‏تواند تحریم‌‏های استراتژیکی را علیه صادرکنندگان ایالات متحده در خاک امریکا یا حوزه‌‏های انتخاباتی کنگره جمهوری‌‏خواهان هدف قرار دهد. »

همچنین می‌‏تواند شرکت‌‏های آمریکایی فعال در چین را هم‌‏چون گذشته با ضد‌‏انحصارطلبی و انواع تحقیقات دیگر عذاب دهد.

با‌‏توجه به این مسائل پیچیده، دولت ترامپ مجبور خواهد بود برای مدیریت سیاست‌‏های تجاری خود با چین، معاملات بسیار خوبی با این کشور انجام دهد.

کاهش بهای غیرداوطلبانه

در‌‏حالی‌‏که در چین یارانه‌‏های صادراتی، کارگاه‌‏های بهره‌‏کشی و فقدان استانداردهای زیست‌‏محیطی به‌‏خصوص در صنایعی مانند فولاد و صنایع خورشیدی شایع است، موضوع دست‌‏کاری نرخ ارز، دیگر به‌‏روشنی ده سال پیش نیست.

تا سال ۲۰۰۵، چین، با‌‏وجود صادرات عظیم و جریان‌‏های سرمایه که نرخ ارز بالا را تضمین می‌‏کرد، ارز خود را به دلاری ۸٫۲۷ یوآن ثابت نگه داشت. چین با خرید ۴هزار میلیارد دلار اوراق بهادار خزانه، نرخ ارز را ثابت نگه داشت و در‌‏نتیجه باعث ایجاد تقاضای مصنوعی دلار شد.

چین، پس‌‏از تحت‌‏فشار قرار گرفتن از‌‏سوی ایالات متحده، اجازه داد در اوایل سال ۲۰۱۴ نرخ ارز به ۶٫۰۵ یوآن در هر دلار برسد. از آن زمان تاکنون، تعیین میزان نرخ از دست چین خارج شده است.

مشکلات سیستماتیک اقتصادی و ایجاد ۳۵ تریلیون دلار اعتبارات بانکی و همچنین فعالیت‌‏های کمپین ضد فساد « شی جین‌‏پینگ »، رهبر حزب کمونیست چین، منجر‌‏به خروج عظیم سرمایه از این کشور شده که تخمین زده شده که این میزان ۱٫۲ تریلیون تا ۱٫۵ تریلیون دلار از آغاز سال ۲۰۱۴ بوده است. این خروج سرمایه بالاتر از میزان مازاد تجاری بوده و فشار رو‌‏به پایینی بر ارز چین وارد کرده است.

شتاب خروج سرمایه از چین در فصل پاییز. (IIF)

شتاب خروج سرمایه از چین در فصل پاییز. (IIF)

اما به‌‏جای استقبال از این فرصت برای پایین کشیدن ارز و ایجاد امتیازی برای صادرکنندگان، چین هزار میلیارد دلار از ذخائر ارزی خود را به‌‏فروش رساند تا یوآن را نسبتاً ثابت نگه دارد که این موضوع تنها، باعث ایجاد برداشتی جعلی از ثبات ارز شد. بنابراین چین در سال گذشته با دستکاری نرخ ارز، آن را بالا نگه داشته است.

این نوع دستکاری پس‌‏از انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده نیز ادامه داشته است؛ به‌‏طوری که اوراق قرضه خزانه‌‏داری دسته‌‏دسته فروخته شدند. قیمت‌‏ها سقوط کرد و با افزایش ارزش دلار نسبت به یوآن، همه بازده‌‏ها با هم افزایش یافت.

شاید چینی‌‏ها منتظرند تا قبل‌‏از آن‌‏که تعیین نرخ ارز را به‌‏طور کامل از دست بدهند، ببینند پیشنهاد ترامپ چه خواهد بود. یا آن‌‏که می‌‏خواهند قدرت خود را به رئیس‌‏جمهور منتخب نشان دهند که قادرند بازارهای خزانه را به هر شکلی که بخواهند حرکت دهند؟

به‌‏گفته « کریستوفر والن »، مدیر ارشد آژانس رتبه‌بندی « کرول باند » در نیویورک، « منتظر نشوید که چین اوراق قرضه خود را بفروشد. این برداشتی کاملاً اشتباه از آن است. دلار تنها ارز قدرتمندی است که می‌‏تواند ذخائر چین را نگه دارد. »