فرهنگ و هنر

شناخت رقص کلاسیک چینی (قسمت اول از مجموعه نه قسمتی)

هنرخدایی- دریچه ای به نبوغ و مهارت درهنرهای نمایشی شن یون : قسمت اول

اجرای رقصندگان شن یون در مسابقات بین المللی رقص کلاسیک چینی (دای بینگ/اپک تایمز)

نمایش ۵۰۰۰ سال تمدن

تمامی جوهر فرهنگ کهن اما از دست رفته شرق، درغرب حلول می کند. این مقاله، قسمت اول از مجموعه ای نه قسمتی است که با سیاحت در فرهنگ سنتی چین، درکی عمیق تر از نبوغ ومهارت شرکت رقص کلاسیک چینی هنرهای نمایشی شن یون در نیویورک ارائه می دهد.

رقص کلاسیک چینی یکی از پیچیده ترین، پر مفهوم ترین و سخت ترین شکل های هنر در جهان است و هنرهای نمایشی شن یون در نیویورک ماموریت احیای این فرهنگ خدایی را برعهده دارد.

در چین، در طی هزاران سال، رقص از طریق نمایش در دربارهای امپراطوری منتقل می شده است. از زمان های باستان، اعتقادی محکم باقی مانده است، مردم چین معتقدند که فرهنگ سنتی شان هدیه ای الهی است. رقص کلاسیک چینی بخشی از این میراث می باشد.

خانم یی کائو، داور اسبق مسابقات بین المللی رقص کلاسیک چینی تلویزیون سلسله تانگ جدید در برنامه تصویری درباره رقص کلاسیک چینی بر روی وب سایت هنر های نمایشی شن یون بیان کرد : “رقص، حتی در زمان های باستان هم یافت می شود.”

“وقتی مردم شاد بودند، حرکات دست و پایشان حالت رقصیدن به خود می گرفت.”

رقص کلاسیک چینی، شکلی خالص، منحصر به فرد و پیچیده از هنر است که ۵۰۰۰ سال قدمت دارد. هر کدام از سلسله های متعدد چین، سبک های رقص خود را به ارمغان آوردند. با تغییر سلسله ها، قسمت های ارزشمند هر دوران با بدنه اصلی رقص کلاسیک چینی در آمیخت.

خانم سو گوئو، نائب رییس دانشگاه فی تیان، اولین دانشگاه در ایالات متحده که آموزش های اصولی در سطح دانشگاه را از رقص کلاسیک چینی ارائه می کند، در برنامه تصویری درباره این رقص می گوید : ” نوعی پایه و اساس فرهنگی است که منتقل شده است، گنجینه خود مردم چین، که در طی نسل ها تمام راه تا به امروز منتقل شده است.”

در طی پنج هزار سال، بسیاری از سنت های چینی مثل هنر های رزمی، رقص محلی و بند بازی به طور پیچیده ای به یکدیگر پیوستند و با گذر زمان، بخشی از یک شکل هنری واحد گشتند. بسیاری از ویژگی های فرهنگ چینی با رقص سنتی چین در آمیخت. در نتیجه، امروزه رقص کلاسیک چینی با همراهی باله در زمره یکی از مدارس کامل رقص در دنیا با تئوری ها، تکنیک ها و فرم های بیان مختص خود می باشد.

اصل رقص کلاسیک چینی از سه جز تشکیل شده است : مهارت فنی، فرم و درون مایه

مهارت فنی

بخش فنی رقص کلاسیک چینی آرایشی پرش، جهش، پیچ و تاب، چرخش، قلطیدن و تکنیک های ملق زدن را به نمایش در می آورد. با اینکه بسیاری از این مهارت ها در شکل های هنری دیگری مثل ژیمناستیک و بندبازی نیز دیده می شوند، در واقع از رقص کلاسیک چینی نشات می گیرند.

در فلسفه شرق، گفته ای وجود دارد- “زیبایی در گردی است.

آقای گو یان، از رقصندگان اصلی و طراحان هنر های نمایشی شن یون در برنامه تصویری گفت : “در فرهنگ سنتی چینی، رزمی و غیر رزمی به هم پیوسته بودند. هنر های رزمی، فنونی از ضربه زدن و پریدن دارد که از عرصه های نبرد باستان سرچشمه می گیرند.”

“برای دفاع در برابر ضربه و مانند آن به کار می رفتند. تمام این ها قدیمی ترین روش های استفاده از قدرت بود.”

پس از آن که این فنون هنر های رزمی انتقال یافت، با اجراهای هنری دربارهای امپراطوری و رقص کلاسیک چینی در آمیخت.

فرم : چگونه اسلوب رقص حرکات را هدایت می کند

در رقص کلاسیک چینی، “فرم” اغلب به حرکات و مسیر درست حرکات اشاره دارد. مفهوم دایره و حرکات دوار، عنصر اصلی “فرم” را در رقص کلاسیک چینی شکل داده و مختص این رقص است. در مقابل آن، باله به مفهوم خط اشاره می کند.

یونگ چیا چن، از رقصندگان اصلی و طراحان هنرهای نمایشی شن یون در برنامه تصویری بیان کرد : “به چیزی که به آن “گرد” گفته می شود تاکید می کنیم. در فلسفه شرق، گفته ای وجود دارد- “زیبایی در گردی است.” مسیر حرکات لازم است مدور باشد.”

رقص کلاسیک چینی به یکپارچگی و وحدت تمام بدن تاکید دارد. رقصندگان می آموزند که تک تک جزئیات را در نظر داشته باشند- چگونگی بالا و پایین شدن دستان، چگونگی حرکت بدن، سر و چشم ها، چگونگی استفاده از تنفس، اصول طبیعی آسودن و آرام شدن – تمام این ها در ایجاد یک حرکت منفرد نقش دارند.

“فرم” در رقص کلاسیک چینی فقط حرکات نیست، بلکه اسلوب رقص نیز می باشد. حرکات، خود شامل المان های کلیدی مثل پیچ و تاب خوردن، خمیدن، چرخیدن و انعطاف است. پیچیدگی درونی رقص کلاسیک چینی، لایه به لایه خود را نشان می دهد، با این حال اجرای نهایی، ساده، خوشآیند و جذاب به چشم می آید.

جذابیت ساده رقص کلاسیک چینی سرشار از بیان و مفهوم است. این کیفیت منحصر به فرد با تاکید بر خصوصیتی منحصر به فرد به نام “یان” جسمانی یا همان درون مایه به وجود می آید.

اجرای رقصندگان شن یون در مسابقات بین المللی رقص کلاسیک چینی (اپک تایمز)

درون مایه : روح چگونه “فرم” را هدایت می کند

بهترین تعریف “درون مایه” در رقص کلاسیک چینی، می تواند نوعی روح درونی باشد. رقصنده، عمق بیان احساس را با تاکید بر تنفس، نیت، تجلی وجود شخصی خود و المان های ناملموس دیگر، به هر حرکت می افزاید. ترکیب این المان ها، می تواند بسته به شخصیت فرد، مفهوم و انرژی متفاوتی را برای حرکاتی مشابه القا کند.

میشل رن، از رقصندگان اصلی و طراحان شن یون در برنامه تصویری بیان کرد : “مثلا، مولان شخصیتی منحصر به فرد است.”

“در میدان نبرد، یک ژنرال زن است، بنابراین حرکاتش قدرت و وقار یک ژنرال زن را منعکس می کند. اما همان حرکات، وقتی در خانه از پدر پیرش مراقبت می کند، نمایانگر خانم جوانی متواضع است.”

همه شخصیت های توصیف شده در داستان های حماسی چینی، خصوصیات درونی عمیقی داشته که نمایانگر ارزش های کائنات هستند. بنابراین برای به تصویر کشیدن این شخصیت ها، رقصنده باید درکی عمیق از این ارزش ها داشته و بتواند آن ها را کامل به اجرا در بیاورد. رقصنده ای که پرهیزکاری در خوریک فرزند، شجاعت، احترام و خصوصیات شخصیتی درست دیگر را نداشته باشد، قادر نیست نقش شخصیتی معروف از تاریخ چین را به اجرا در آورد.

چلسی کای از رقصنده های اصلی شن یون در پروفایل هنرمندان در وب سایت هنرهای نمایشی شن یون توضیح می دهد : “باید ارزش های سنتی را داشته باشید، اگر می خواهید رقص چینی را خوب اجرا کنید.”

“چیزی فقط سطحی نیست؛ به چیزی در درون و درکی عمیق نیاز دارید تا قادر باشید نمایشی مطلوب در بیرون را به اجرا در آورید.”

امروزه تقریبا همه اجراهای رقص در سرزمین چین فاقد این ویژگی اصلی می باشند. درون مایه ای پاک برای اجرای هنری واقعی.

یانگ چیا چن گفت : “بعد از انقلاب فرهنگی در ظاهر به نظر می رسید هنوز هم رقص کلاسیک چینی وجود دارد، اما روح درونی فرهنگ سنتی با کمونیسم خودستا جایگزین شده بود.”

اپک تایمز با افتخار حامی و پشتیبان هنرهای نمایشی شن یون است که برنامه های جدید ۲۰۱۲ خود را از ۱۱ تا ۱۵ ژانویه  در سالن کخ مرکز لینکلن به نمایش می گذارد. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره هنر های نمایشی شن یون و فرهنگ چین، مشاهده برنامه زمانبندی تور جهانی شن یون و اطلاعات فروش بلیط به وب سایت www.shenyunperformingarts.org‌  مراجعه فرمایید.