دیدگاه

آسیا در زیر آب : چگونه زندگی ۱۳۷ میلیون نفر در معرض خطر است !

خورشید خاتون، اهل میانمار (CNN)

 

با رخداد درگیری‌‌‌‌‌‌‏های خشونت‌‌‌‌‌‌‏بار در میانمار در ژانویه ۲۰۱۷ ، « خورشید خاتون » کشورش را ترک و با دو دخترش به بنگلادش فرار کرد؛ اما پنج ماه بعد به دنبال وقوع طوفان مورا در بنگلادش که درپی آن ۵۰۰ هزار نفر آواره شدند، کلبه محقر این زن هم نابود شد.

چند هفته بعد، با جاری شدن سیل در سراسر منطقه هیمالیا در جنوب چین، بیش از ۱۲ میلیون نفر مجبور به ترک خانه های خود شدند.

امسال، جاری شدن سیل تنها در جنوب شرقی استان جیانگشی چین تاکنون ۴۳۰ میلیون دلار خسارت به بار آورده است. در همسایگی این استان، در استان هونان، ۵۳ هزار خانه تخریب شده و آبهای روان هم هنوز باقی هستند.

طبق گزارش سی‌‌‌‌‌‌‏ان‌‌‌‌‌‌‏ان، تغییرات آب و هوایی به‌‌‌‌‌‌‏طور فزاینده‌‌‌‌‌‌‏ای سبب بارش باران‌‌‌‌‌‌‏های سیل آسا شده و صدها میلیون نفر در کشورهای در حال توسعه جنوب آسیا را در معرض خطر قرار داده است. باران‌‌‌‌‌‌‏های سیل آسایی که اخیرا در کشورهای خاورمیانه همچون ایران نیز شاهد آن بوده‌‌‌‌‌‌‏ایم.

بیشتر بخوانید : فرارسیدن بحران آب

« دِوی کیرونو »، دانشمند هواشناسی سازمان تحقیقات علمی و صنعتی استرالیا به سی‌‌‌‌‌‌‏ان‌‌‌‌‌‌‏ان می‌‌‌‌‌‌‏گوید : « انتظار می‌‌‌‌‌‌‏رود طی ۳۰ سال آینده، وقوع بارندگی‌‌‌‌‌‌‏های شدید در آسیا، حدود ۲۰ درصد افزایش یابد. »

جنوب آسیا در حال حاضر مرطوب‌‌‌‌‌‌‏ترین منطقه در قاره و یکی‌‌‌‌‌‌‏از مرطوب‌‌‌‌‌‌‏ترین مناطق در جهان است که به طور متوسط حداقل هزار میلی‌‌‌‌‌‌‏متر بارندگی در سال را برای خود ثبت کرده است.

مطالعه‌‌‌‌‌‏ای در سال ۲۰۱۲ نشان داده که با افزایش شدت روند بارشی، بیش از ۱۳۷ میلیون نفر در هند، بنگلادش، چین و بسیاری از ساکنان کشورهای حوزه اقیانوس آرام، در معرض خطر سیلاب در سواحل  و مناطق داخلی قرار خواهند داشت.

به سبب فقدان سیستم فاضلاب و تخلیه آب‌‌‌‌‌‌‏های جاری، اخذ تدابیر کوتاه‌‌‌‌‌‌‏مدت، مهاجرت روستاییان به شهرها و رشد سریع شهرنشینی در جنوب آسیا، مشکلات جاری شدن سیل بسیار بیشتر شده است.

« پل سایرس »، مشاور صندوق جهانی طبیعت از دانشگاه آکسفورد در بازدید از مناطق آسیای جنوب شرقی می‌‌‌‌‌‌‏گوید : « همیشه بایستی سیستم تخلیه مناسب داشته باشید. این منطقه، گستره طبیعت و سرسبزی بوده و اکنون منطقه شهری شده است. از آنجاکه همه چیز با بتن اندود شده، اگر تخلیه مناسب انجام ندهید، سیلاب شدید همه جا را فراگرفته و میزان مرگ‌‌‌‌‌‌‏ومیر به شدت افزایش می‌‌‌‌‌‌‏یابد. »

سیل در آسیا

(Narinder Nanu/AFP/Getty Images)

 

« منطقه مرگ »

از سال ۱۹۵۰ تاکنون، بیشتر مرگ‌‌‌‌‌‌‏ومیرهای ناشی از سیل در جهان مربوط به سه کشور چین، هند و بنگلادش بوده است.

براساس آمار پایگاه اطلاع‌‌‌‌‌‌‏رسانی حوادث غیرمترقبه دانشگاه « کاتولیک دِ لوواین » بلژیک، از سال ۱۹۵۰، بیش از ۲.۲ میلیون نفر در این کشورها به علت وقوع سیل کشته شده‌‌‌‌‌‌‏اند. طبق برآوردها حدود دو میلیون نفر از این افراد در سیل فاجعه بار سال ۱۹۵۹ چین جانشان را از دست داده‌‌‌‌‌‌‏اند.

یک مقام ارشد کمیته بین‌‌‌‌‌‌‏المللی تغییرات اقلیمی (IPCC) در آخرین گزارش خود نوشت : « به‌‌‌‌‌‌‏خاطر بلایای طبیعی ناشی از تغییرات آب و هوایی، منطقه آسیا اکنون از زیان‌‌‌‌‌‌‏های اقتصادی بزرگی رنج می‌‌‌‌‌‌‏برد، به‌‌‌‌‌‌‏طوری‌‌‌‌‌‌‏که یک چهارم از زیان‌‌‌‌‌‌‏های اقتصادی کل دنیا به تنهایی از بلایای طبیعی در آسیا نشات می‌‌‌‌‌‌‏گیرد. »

بیشتر بخوانید : خشکسالی و دیگر هیچ، آینده ترسناک ایران و خاورمیانه

« جلگه‌‌‌‌‌‌‏های سیل‌‌‌‌‌‌‏خیز »

مسئله سیل‌‌‌‌‌‌‏های آسیا در واقع پیرامون سه رودخانه بزرگ سرچشمه گرفته از کوه‌‌‌‌‏های هیمالیا : گنگ، برهماپاترا و یانگ تسه، تمرکز یافته است. حدود ۵۰۰ میلیون نفر یا ۵۰ درصد جمعیت هند و بنگلادش و حدود ۳۰۰ میلیون نفر یا حدود ۲۵ درصد از جمعیت چین، در حوضه آبگیر این سه رودخانه زندگی می‌‌‌‌‌‌‏کنند. در مجموع، این سه آبراهه حدود ۱۴ درصد از کل جمعیت جهان را دربر دارند.

تنها در چین، جلگه پهناور و سیل‌‌‌‌‌‌‏خیز یانگ تسه که مملو از خاک حاصلخیز بوده و دسترسی آن به رودخانه آسان است، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تأمین می‌‌‌‌‌‌‏کند.

به سبب فقدان سیستم فاضلاب و تخلیه آب‌‌‌‌‌‌‏های جاری، اخذ تدابیر کوتاه‌‌‌‌‌‌‏مدت، مهاجرت روستاییان به شهرها و رشد سریع شهرنشینی در جنوب آسیا، مشکلات جاری شدن سیل بسیار بیشتر شده است.

گزارشی از بانک توسعه آسیایی در سال ۲۰۱۲ اظهار داشت : « بسیاری از شهرهای آسیایی به‌‌‌‌‌‌‏ویژه برخی از کلان‌‌‌‌‌‌‏شهرها، در دلتای رودخانه‌‌‌‌‌‌‏های بزرگ ساخته شده اند، جایی که بنادر می‌‌‌‌‌‌‏توانند شهرها را به اقتصاد جهانی پیوند دهند. »

هنگامی‌‌‌‌‌‌‏که بارندگی‌‌‌‌‌‌‏ در جلگه‌‌‌‌‌‌‏ها شدید باشد، سطح آب رودخانه‌‌‌‌‌‌‏ها بالا آمده و سیلاب در شهرها جاری می‌‌‌‌‌‌‏شود. برای نمونه، امسال باران‌‌‌‌‌‌‏های سیل آسا در حوالی شاخه‌‌‌‌‌‌‏ای از یانگ‌‌‌‌‌‌‏تسه در هونان، موجب بالا آمدن آب حدود ۳.۲ متر بالاتر از سطح هشدار شد که به دنبال آن سیل‌‌‌‌‌‌‏گیرها شکسته و خانه‌‌‌‌‌‌‏ها و محصولات روی آب شناور شدند.

با این وجود، این رودخانه‌‌‌‌‌‌‏ها سالیان زیادی است که در این منطقه جریان داشته، اما چرا اکنون خطر سیلاب هر روز افزایش می‌‌‌‌‌‌‏یابد؟

« سازه‌‌‌‌‌‌‏های بتنی و سیستم تخلیه آب »

 به گفته کارشناسان، جاری شدن سیل در محیط‌‌‌‌‌‌‏های شهری از لحاظ زیست‌‌‌‏گاهی و از دست دادن دارایی‌‌‌‌‌‌‏ها بسیار پرهزینه است؛ چرا که بدون وجود روشی طبیعی برای متفرق کردن سیلاب‌‌‌‌‌‌‏ها، آسیبی فراتر از انتظار متوجه شهرها خواهد بود.

« اَبِس جا »، مدیر بانک جهانی حمل و نقل و بحران شهری شرق آسیا و اقیانوس آرام، گفت : « بسیاری از شهرنشینی‌‌‌‌‌‌‏ها در مقیاس وسیع و بدون برنامه‌‌‌‌‌‌‏ریزی رخ داده است. به‌‌‌‌‌‌‏طور مثال این شهرها هنگام ساخت به قدر کافی خطرات را در نظر نمی‌‌‌‌‌‌‏گیرند و به قدر کافی روی سیستم تخلیه آب و فاضلاب مقاوم سرمایه گذاری نمی‌‌‌‌‌‌‏کنند. »

و البته هجوم روستاییان به شهرهای این مناطق در هند و چین و به دنبال آن گسترش شهرها در جلگه‌‌‌‌‌‌‏ها و ساخت و سازهای عجولانه معزل سیلاب را عمیق‌‌‌‌‌‌‏تر می‌‌‌‌‌‌‏کند.

زمانی که مائو زدانگ، دیکتاتور کمونیستی چین در سال ۱۹۷۶ درگذشت، تنها ۱۷ درصد از مردم این کشور در شهرهای بزرگ زندگی می‌‌‌‌‌‌‏کردند، اما طبق گزارش بانک جهانی، از سال ۲۰۱۶، در حال حاضر این جمعیت به بیش از ۵۶ درصد رسیده است.

هند هم که شروعی همزمان با چین داشت، اکنون جمعیت شهری آن دو برابر شده و ۳۳ درصد مردم آن در شهرهای بزرگ ساکن هستند.

آقای جا گفت : « تصمیم گیرندگان شهرسازی اکنون عاشق بتن هستند. آنها دوست دارند در زیرساخت‌‌‌‌‌‌‏های سفت و زمخت سرمایه گذاری کنند، اما پی برده‌‌‌‌‌‌‏ایم که برای اجتناب از مشکل سیل شهری لازم است در ساخت شهرها تعادل برقرار شود. »

« سیستم‌‌‌‌‌‌‌‏های تخلیه طبیعی همچون فضاهای باز سبز و تالاب‌‌‌‌‌‌‏ها، در مناطق شهری با سازه‌‌‌‌‌‌‏ها پوشانده شده و فضاهای مصنوعی نامناسب جایگزین آنان می‌‌‌‌‌‌‏شوند. درنتیجه باران‌‌‌‌‌‌‏های سنگین جایی برای رفتن ندارند و سیل جاری می‌‌‌‌‌‌‏شود. »

« تغییرات آب و هوایی خطرناک »

جا افزوده : « اگر می‌‌‌‌‌‌‏خواهید شواهدی از تغییرات آب و هوایی را ببینید، فقط به پنج سال اخیر آسیا نظری بی‌‌‌‌‌‌‏اندازید. بمبئی، شانگهای، هانوی، پکن و پنو‌‌‌‌‌‌‏م‌‌‌‌‌‌‏پن، همه این کلان‌‌‌‌‌‌‏شهرها در آسیا وقوع سیلی عظیم را داشته‌‌‌‌‌‌‏اند. بنابراین تردیدی نیست که وضعیت بدتر شود. »

« دِوی کیرونو » می‌‌‌‌‌‌‏گوید : « اثرات پیش‌‌‌‌‌‌‏بینی شده تغییرات اقلیمی در جهان به خوبی مستند شده‌‌‌‌‌‌‏اند. بایستی دماهای به شدت بالا، افزایش بیشتر سطح دریا و باران‌‌‌‌‌‌‏های سنگین‌‌‌‌‌‌‏تر را انتظار داشت؛ اما به جای روزهای بیشتر باران در طی سال، تغییرات اقلیمی فقط موجب تشدید بارندگی‌‌‌‌‌‌‏های سیل‌‌‌‌‌‌‏آسا می‌‌‌‌‌‌‏شوند. »

او گفت : « وقوع بارندگی سنگین به معنای بارش غیرمعمول شدید در بیش‌‌‌‌‌‌‏از یک روز یا یک ساعت است که در آن احتمال جاری شدن سیل را افزایش می‌‌‌‌‌‌‏دهد. البته باران‌‌‌‌‌‌‏های سنگین لزوما باعث سیلاب‌‌‌‌‌‌‏ها نمی‌‌‌‌‌‌‏شوند، زیرا بستگی به توپوگرافی و زیرساخت‌‌‌‌‌‌‏های شهر دارد. »

« فقط خود سیلاب نیست که زندگی را در آسیا در خطر قرار می‌‌‌‌‌‌‏دهد، بلکه عواقب بعدی آن هم به همان اندازه می‌‌‌‌‌‌‏تواند مرگبار باشد. مثلا عوارضی که درپی سیلاب می‌‌‌‌‌‌‏آیند همچون افزایش دما؛ زیرا حتی یک درجه یا نیم درجه افزایش، در محیط زیست تغییر ایجاد می‌‌‌‌‌‌‏کند. »

سیل در اندونزی، جاکارتا (Bay Ismoyo/AFP/Getty Images)

 

« تغییرات به قدر کافی سریع نیستند ! »

کارشناسان همگی اتفاق نظر دارند که برای اجتناب از وقوع سیل‌‌‌‌‌‌‏های شدید در جنوب آسیا در آینده، هر دو تغییرات محلی و منطقه‌‌‌‌‌‌‏ای مورد نیاز است.

به گفته آقای جا، برای کلان‌‌‌‌‌‌‏شهرهای تاسیس شده دو گزینه وجود دارد : یکی زیرساخت‌‌‌‌‌‌‏های فیزیکی برای دور نگه داشتن آب از شهروندان و دیگری اقدامات پیشگیرانه برای دور نگه داشتن مردم از آب.

او می‌‌‌‌‌‌‏گوید : « آمادگی، سیستم‌‌‌‌‌‌‏های هشداردهنده، زیرساخت‌‌‌‌‌‌‏های سبز و چیزهایی شبیه به آن مورد نیاز هستند. پی برده‌‌‌‌‌‌‏ایم که سیستم‌‌‌‌‌‌‏های هشداردهنده، احتمالا بهترین سرمایه گذاری‌‌‌‌‌‌‏ است که یک کشور و یک شهر می‌‌‌‌‌‌‏تواند ایجاد کند. یک دلار سرمایه گذاری در برقراری سیستم‌‌‌‌‌‌‏های هشداردهنده، می‌‌‌‌‌‌‏تواند به میزان چهار تا هشت دلار از تلف شدن دارایی‌‌‌‌‌‌‏ها جلوگیری کند. »

اما انجام این کارها احتمالا کم هزینه نخواهد بود. مطالعه‌‌‌‌‌‌‏ای در سال ۲۰۱۰ نشان داد که بیش‌‌‌‌‌‌‏از ۲.۶ میلیارد دلار برای حفاظت از جاده‌‌‌‌‌‌‏ها، راه آهن و سیستم‌‌‌‌‌‌‏های تخلیه آب برای بنگلادش مورد نیاز است.

مقامات دولتی در حال حاضر در تلاشند تا به طرق مختلف با تهدیدهای سیلاب‌‌‌‌‌‌‏های گسترده مبارزه کنند. گفته می‌‌‌‌‌‌‏شود که چین در حال صرف میلیاردها دلار برای ساخت « شهر اسفنجی » است که بتواند با روش‌‌‌‌‌‌‏هایی آب باران را به طور موثر جذب کند.

اما متخصصان معتقدند تغییرات محلی کافی نیست و می‌‌‌‌‌‌‏گویند که حوضه‌‌‌‌‌‌‏های سیلاب در چین، هند و بنگلادش به هماهنگی در شهرهای مختلف نیاز دارند تا بهترین مکان برای ایجاد مسکن را پیدا کرده و سیل را در مسیر آنها متوقف کنند.

« جسیکا لاموند »، دانشیار مدیریت بحران سیل در دانشگاه غرب انگلستان می‌‌‌‌‌‌‏گوید : « تغییرات محلی برای مقابله با سیل در مناطق شهری ایده آل نیست؛ شهرها باید،تا جایی که امکان دارد، با آب در مناطق حوزه بالادستی مقابله کنند و رویکرد خود را در مناطق شهری کاهش دهند. »

مطالب دیگر :

فالون دافا مدیتیشنی آرامش بخش

بریتانیا در تلاش برای نشان دادن اتحاد بر برگزیت در میان انتقاد‌‏ها

استفاده از جوهرقند در تولید نان و نبات سرطان‌زا است